Archeologen zijn rare mensen. Ze houden natuurlijk van oude dingen, en zelfs van ouderwetse technieken. Zo gebruiken we nog steeds een hoekspiegel om haakse hoeken uit te zetten (al in de 19e eeuw ontwikkeld!) en tekenen we nog met de hand onze vlaktekeningen (gekleurd met al even ouderwetse potloden). Van Giffen deed rond 1930 niet anders…
Maar we gaan natuurlijk ook met de tijd mee. We gebruiken ook precieze landmeetkundige apparatuur die middels GPS signalen binnen de centimeter precies kan meten, en kunnen loodrechte foto’s nemen met een drone. Daar moet je tegenwoordig wel de juiste papieren voor hebben…We hebben dus archeologen met een drone-brevet in dienst!
Maar hoewel je met een drone mooi van boven foto’s kan nemen, zijn sommige objecten ruimtelijk. Je wil dan eigenlijk vastleggen hoe bijvoorbeeld dakpannen in elkaar liggen, hoe graven elkaar oversnijden of..hoe muren zijn opgebouwd.
Voor zulke problemen hebben archeologen echter tegenwoordig een oplossing op zak. Letterlijk. Want in sommige modellen telefoon zit een LiDAR ingebouwd. De term LiDAR staat voor Laser Imaging Detection And Ranging, oftewel het bepalen van afstanden met onzichtbaar (bijna infrarood) licht. Door de tijd te meten tussen een weggestuurde lichtstraal en het terugkaatsen ervan, weet de telefoon de exacte afstand (op een manier net zoals radar werkt, of echolocatie van vleermuizen).
Slimme smartphones maken door de LiDAR scherpere foto’s (ze weten immers de exacte afstand tot een object), maar archeologen zijn ook fan ervan. Met de LiDAR kunnen we namelijk in het veld 3d modellen maken van objecten, vlakken en profielen.
Door op de ‘opname’ knop te drukken, wordt het beeld op de camera gevuld met streepjes. Dat is het deel dat nog moet worden gescand. Door de telefoon om een object heen te bewegen, krijgt de LiDAR alle hoeken en kanten te zien, en verdwijnen de rode streepjes. Het model is klaar als er geen rode gebieden meer zijn. Dan wordt de telefoon aan het rekenen gezet, en verschijnt er een 3d model. Dat kun je op je scherm draaien, maar ook exporteren (en zelfs 3D-printen).
Zo is bijvoorbeeld een muur in vanuit alle mogelijke hoeken te bekijken. Wilt u zelf zien hoe zo een ruimtelijk model werkt? Deze muur kunt u hier op Sketchfab bekijken. U kunt deze dan zelf in iedere gewenste hoek draaien. Het mag wel een oud muurtje zijn, maar de archeoloog was nieuwerwets!