In één van onze werkputten is een stuk gebrandschilderd glas gevonden (zie figuur 1). Deze heeft een gearceerde achtergrond met daarop een plantmotief: een blad komt uit een rank. Deze stijl staat ookwel bekend als verre vigneté-glas, die in de loop van de dertiende eeuw geïntroduceerd werd door de Cisterciënzer Orde en zich daarna snel verspreidde over Nederland en Europa. De franse term ‘verre vingneté‘ is op te delen in het woord voor glas (verre) en wijnrank (vinge, van het Latijn vīnea). Het is dus glas beschilderd met wijnranken!
Zo zien we – in het artikel van Margreet Wieske – dat deze stijl ook voorkwam van Usquert (zie figuur 2) tot het Franse Auxerre. De stijl kan gedateerd worden van 1230-1310, waarna in de 14e eeuw zilvergeel werd geïntroduceerd en deze stijl verdween. De stijl is sober en bescheiden, om zo niet af te leiden van de devotie aan God. Voor het klooster was de symboliek achter glas-in-lood van groot belang: uiteraard wat het afbeeldde, maar ook simpelweg het licht dat erdoorheen scheen. Het licht stond symbool voor de aanwezigheid van Christus, wat nogmaals het belang van sobere decoratie benadrukt (Wieske 2025, 38-49). De symboliek van de afbeeldingen zelf is minder duidelijk, maar sluit wel aan bij belangrijke christelijke motieven, zoals licht en donker, de drie eenheid (mogelijk te zien in het blad) en de boom des levens (Wieske 2022, 5). De gearceerde achtergrond zien we bijvoorbeeld ook op figuur 2 en 3, evenals het bladmotief.
Stel je het daglicht voor, stromend door raam na raam vol met zulke prachtige stukken glas en de pracht van het klooster in haar gloriedagen verschijnt voor je ogen!